Wie in Vlaanderen een woning koopt met een EPC-label E of F is wettelijk verplicht om die woning binnen vijf jaar na aankoop te renoveren tot minstens label D. Dit geldt voor alle overdrachten onder bezwarende titel (koop, ruil) van residentiële gebouwen in het Vlaamse Gewest. De verplichting rust op de koper — niet op de verkoper — en wordt gecontroleerd door het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA).
Wat is de renovatieverplichting?
De renovatieverplichting werd ingevoerd door het Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) als onderdeel van het Vlaamse energiebeleid en de klimaatdoelstellingen. Het principe is eenvoudig: woningen met een slechte energieprestatie moeten bij eigendomsoverdracht verplicht worden opgeknapt. Zo worden de meest energieverslindende woningen in het Vlaamse woningpark stapsgewijs opgewaardeeerd.
De verplichting geldt voor wooneenheden — eengezinswoningen, appartementen, studio's — met een EPC-label E of F op het moment van aankoop. Wilt u weten welk label uw toekomstige woning heeft? Vraag altijd het geldige Energieprestatiecertificaat (EPC) op vóór het tekenen van de compromis.
Wat zijn de concrete verplichtingen?
Als koper van een woning met label E of F bent u verplicht om:
- Binnen vijf jaar na de datum van de authentieke aankoopakte het EPC-label te verbeteren naar minimum label D
- Na voltooiing van de renovatiewerken een nieuw EPC te laten opmaken door een erkend energiedeskundige
- Dit nieuwe EPC op te laden in het VEKA-systeem (dit gebeurt automatisch bij opmaak)
U hoeft geen formele "startverklaring" in te dienen bij VEKA. De registratie van het nieuwe EPC na renovatie geldt als bewijs van naleving.
Welke werken verbeteren het EPC-label?
Een EPC-label wordt bepaald door meerdere factoren: de isolatie van de gebouwschil, het verwarmingssysteem, de ventilatie en de aanwezigheid van hernieuwbare energie. De meest impactvolle maatregelen om van label E/F naar label D te gaan zijn:
| Maatregel | Typische impact op EPC-score |
|---|---|
| Dakisolatie (Rmin 4,5 m²K/W) | Sterk positief |
| Muurisolatie (buiten of spouw) | Sterk positief |
| Beglazing vervangen (dubbel → HR+ of triple) | Matig tot sterk |
| Condensatieketel vervangen door warmtepomp | Sterk positief |
| Vloerisolatie | Matig positief |
| Zonnepanelen installeren | Positief (aandeel hernieuwbare energie) |
Een gecertificeerde energiedeskundige kan vóór de aankoop een inschatting maken van de benodigde werken en de verwachte labelverbetering. Berabrick werkt hiervoor samen met erkende deskundigen in de regio Antwerpen.
Wanneer geldt de verplichting niet?
De renovatieverplichting is niet van toepassing in de volgende gevallen:
- Sloopvergunning: als u binnen de vijf jaar een sloopvergunning aanvraagt en het pand afbreekt, vervalt de renovatieplicht
- Reeds label D of beter: de verplichting geldt enkel bij aankoop van label E of F; een woning met label D, C, B of A is vrijgesteld
- Niet-residentieel gebruik: kantoren, commerciële ruimtes en industriegebouwen vallen onder een apart regime
- Eigendomsoverdrachten in bepaalde omstandigheden (bijv. nalatenschap, schenking): controleer de actuele regelgeving bij uw notaris
Wat zijn de sancties bij niet-naleving?
VEKA controleert na vijf jaar of het EPC effectief verbeterd is. Wordt de renovatieverplichting niet nagekomen, dan riskeert u:
- Een administratieve geldboete opgelegd door VEKA
- Verdere opvolging en controle door de Vlaamse inspectiediensten
De hoogte van de boete is gerelateerd aan de ernst van de tekortkoming en de waarde van het pand. Boetes kunnen oplopen tot enkele duizenden euro's.
Aanscherping van de norm: label C vanaf 2028?
De Vlaamse overheid heeft aangegeven de renovatieverplichting in de toekomst te verstrenge. Het voornemen is om vanaf 2028 de minimumnorm te verhogen van label D naar label C voor woningen die nog niet gerenoveerd zijn. Kopers van vandaag doen er dus goed aan om bij hun renovatieplannen meteen verder te kijken dan label D als einddoel.
Voor verhuurwoningen gelden nog strengere regels: verhuurders mogen geen woningen met label F meer verhuren (al van kracht), en de uitfasering van label E-verhuurwoningen is gepland. Investeerders die huurpanden kopen met een slecht EPC moeten hier rekening mee houden.
Subsidies en premies voor renovatie
De Vlaamse overheid ondersteunt energierenovaties via de Mijn VerbouwPremie. Deze premie bundelt verschillende tegemoetkomingen voor isolatiewerken, verwarmingsinstallaties en ventilatie. Bovendien zijn er federale belastingvoordelen en goedkope renovatieleningen beschikbaar via het Renovatiekrediet en de Energielening van de Vlaamse overheid (voor mensen met een laag inkomen).
Raadpleeg de premiezoeker op premiezoeker.be (VEKA) voor een volledig overzicht van beschikbare steun, want premieregels evolueren elk jaar.
De rol van het EPC bij de aankoop
Bij elke verkoop van een woning is een geldig EPC (Energieprestatiecertificaat) verplicht. Het certificaat moet vermeld worden in alle publiciteit (online advertenties, affiches) en overhandigd worden aan de koper bij het sluiten van de compromis. De verkoper die geen geldig EPC kan voorleggen, riskeert zelf sancties.
Als koper kunt u op basis van het EPC-label en het bijhorende rapport meteen inschatten welke werken nodig zijn en hoe u die kunt plannen binnen uw budget. Berabrick stelt voor alle klanten in de regio Antwerpen een EPC op door erkende energiedeskundigen — snel, correct en registratie bij VEKA inbegrepen.
Advies bij aankoop van een woning met label E of F
Een woning met een laag EPC-label hoeft geen slechte investering te zijn. De koopprijs ligt doorgaans lager, en met de juiste renovatiestrategie kunt u een aanzienlijke meerwaarde creëren. De sleutel is een goede voorbereiding:
- Laat een EPC opmaken vóór of tijdens de onderhandelingen
- Vraag een renovatieadvies op via een erkende energiedeskundige
- Bereken de totale kostprijs (aankoopprijs + renovatiebudget + premies) realistisch
- Plan de werken gefaseerd maar houd de vijfjaarstermijn in het oog
Bij Berabrick helpen wij u met het EPC-traject: van de eerste keuring tot de registratie van het gerenoveerde certificaat. Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.